De zondag in een gezin met schermen

De zondag is in veel gezinnen de dag waarop het verschil het grootst is tussen wat we bedoelen en wat er gebeurt. De kerkgang staat vast, de maaltijd staat vast, en daartussen ligt een middag waarin het apparaat dat de hele week aan stond gewoon in huis blijft liggen.

Dat is geen nieuw probleem in een nieuwe vorm. De vraag hoe de rustdag eruitziet als er niets te doen lijkt, is zo oud als de dag zelf. Maar het apparaat maakt de uitweg wel heel gemakkelijk, en het vraagt niets van wie hem neemt.

Waarvoor de dag is gegeven

Zondag 38 van de Heidelbergse Catechismus vat samen wat het vierde gebod van ons vraagt: dat de bediening van het Woord onderhouden wordt, dat wij daar trouw komen, en dat wij in dit leven beginnen met de eeuwige sabbat. Het is dus geen dag van verboden met een gat in het midden, maar een dag met een inhoud.

Dat is meteen de praktische sleutel. Een zondag die alleen uit beperkingen bestaat, wordt een dag waarop de telefoon er aantrekkelijker uitziet dan op maandag. Yona wijst daar in bijna elk adviesblok op: wie iets wegneemt, moet er iets voor terugleggen. Het geldt doordeweeks, en het geldt op zondag dubbel.

Drie manieren waarop gezinnen het inrichten

Dit is een afweging, geen voorschrift. Wij zien drie vormen, en elk heeft een prijs.

De dag is helemaal offline. Alle toestellen gaan zaterdagavond uit en komen maandagmorgen weer aan. Yona noemt deze vorm zelf bij de tips over voorleven. De winst is dat er niets te onderhandelen valt en dat de dag onmiskenbaar anders is. De prijs is dat u iets regelt voor bereikbaarheid, bijvoorbeeld de vaste telefoon of één toestel bij de ouders.

Alleen wat bij de dag hoort. Kerkdienstgemist, een Bijbelapp, een psalmenapp, en verder niets. De winst is dat u de middelen van de dag niet wegneemt, en dat is voor wie de dienst thuis volgt geen klein punt. De prijs is dat de grens tussen “wat bij de dag hoort” en “even iets anders” op hetzelfde scherm ligt en dus bewaakt moet worden.

Per persoon verschillend. De jongste kinderen hebben geen toestel, de oudste houdt het zijne bij zich. De winst is dat het eerlijk voelt voor wie bijna volwassen is. De prijs is dat het de dag voor het hele gezin minder duidelijk maakt, en jonge kinderen zien het verschil scherper dan u denkt.

Wij denken dat de eerste vorm het rustigst is zolang de kinderen thuis wonen, en dat de tweede eerlijker is zodra er iemand zelfstandig de dienst thuis volgt. Maar dat is een afweging, en de uwe kan anders uitvallen.

Praktisch: wat u zaterdagavond regelt

Het valt of staat bij voorbereiding op de avond ervoor, niet bij handhaving op de dag zelf.

• Zet het wifi-venster klaar. Op de meeste routers kunt u een zondagprofiel instellen. Yona wijst er in de brochure op dat sturen op wifi in één keer alle apparaten in huis raakt, ook de apparaten waar u niet aan dacht.
• Geef de toestellen een vaste plek. Eén mand of lade, zaterdagavond na de maaltijd. Dat is zichtbaar, en het is voor iedereen hetzelfde.
• Leg neer wat ervoor in de plaats komt. Een boek dat al klaarligt doet meer dan een goede bedoeling. Een spel, een wandeling na de tweede dienst, een brief aan iemand die alleen is.
• Spreek de uitzonderingen vooraf af. Een ziek familielid, een oppasadres dat moet kunnen bellen. Als die uitzonderingen vooraf benoemd zijn, hoeven ze op de dag zelf niet bevochten te worden.

De autorit en de visite

Twee momenten waarop het in de meeste gezinnen alsnog misgaat. De rit naar de kerk, en het bezoek op de middag. Yona noemt beide expliciet bij de tips voor ouders: geen scherm als er kinderen in de buurt zijn, en de telefoon niet aanwezig bij visite.

Dat zijn de momenten waarop uw kinderen precies zien wat de dag u waard is. Er is geen instelling die dat voor u doet.

Niet strenger dan het Woord

Een laatste woord, omdat het nodig is. Een zondag die vooral over telefoons gaat, is een zondag die ergens anders over gaat dan hij moet. Als het gesprek aan tafel elke week over de regel gaat, is de regel aan het winnen van wat hij moest beschermen.

Houd het eenvoudig, houd het hetzelfde voor iedereen, en laat de inhoud van de dag het werk doen. De rust die u zoekt komt niet voort uit een uitgeschakeld apparaat, maar het apparaat kan haar wel in de weg zitten. Dat is precies genoeg reden om hem weg te leggen, en geen reden meer.

Vanavond

Kijk op uw router of er een tijdschema in zit. Zet er één venster in: zondag. Meer hoeft u deze week niet te doen.